
Lana ve Lilly Wachowski, Puck’ın haberine göre Matrix’in ABD’deki bazı haklarını geri almak için Warner Bros.’a bildirim gönderdi. Haberde geçen Şubat 2029, hakların geri dönebileceği en erken tarih. Drew Goddard’ın geliştirdiği yeni film içinse bir iptal açıklaması yok.
Matrix’in geleceği bu kez senaryodan önce bir hak meselesine takıldı. Puck’ta 17 Kasım’da yayımlanan habere göre Lana ve Lilly Wachowski, Warner Bros.’a önceki telif hakkı devrini sona erdirme haklarını kullanacaklarını bildirdi. Haberi yazan Eriq Gardner, süreç sonuç verirse stüdyonun devir kapsamındaki ABD haklarını en erken Şubat 2029’da kaybedebileceğini aktarıyor. Bildirimin metni ve söz konusu hakların tam kapsamı kamuya açık bir belgeyle doğrulanmış değil.
Şubat 2029 neden önemli?
ABD Telif Hakları Ofisi’ne göre eser sahipleri, belirli koşullar sağlandığında daha önce devrettikleri telif haklarını geri alabiliyor. Bunun için hak sahibine bildirim yapılması ve bildirimin yürürlük tarihinden önce kayda geçirilmesi gerekiyor. Bir iş ilişkisi kapsamında ya da kanunda belirtilen koşullarda sipariş üzerine üretilen ve work made for hire sayılan eserler bu hükmün dışında. Orijinal Matrix’in bu istisnaya girip girmediği de Puck’ın işaret ettiği olası anlaşmazlık noktalarından biri.
Bildirimin sonucu ne olursa olsun, 2029’u bir vizyon tarihi ya da filmin bitirilmesi için son gün olarak okumamak gerekiyor. ABD yasası, daha önce izinle yapılmış uyarlamaların belirli koşullarla kullanılmaya devam edebilmesine olanak tanıyor. Yeni filmler için hangi izinlerin gerekeceği ise geri alınan hakların kapsamına bağlı. Dünya çapındaki hakların da otomatik olarak el değiştireceğini söylemek mümkün değil.
Matrix 5 iptal mi?
Warner Bros. yeni Matrix filmini Nisan 2024’te duyurdu. The Martian ve Project Hail Mary’nin senaristi Drew Goddard, filmi yazıp yönetmek üzere projeye bağlandı; Lana Wachowski ise yürütücü yapımcı olarak açıklandı. Goddard mart ayında TheWrap’e hâlâ senaryo üzerinde çalıştığını söyledi. Warner Bros. Discovery’nin 6 Ağustos tarihli yatırımcı mektubu da filmi 2027 sonrası planları arasında andı, ancak vizyon tarihi vermedi.
Lilly Wachowski eylülde KCRW’ye seriye yaratıcı olarak dönmek istemediğini, Goddard’ın ise iki kardeşin de desteğini önemsediğini anlattı. Puck’ın kaynakları, Wachowskilerin projeye karşı olmadığını ve son dönemde daha fazla dahil olduklarını söylüyor. Bu, resmî bir yapım açıklaması değil ama hak hamlesini doğrudan filme itiraz diye okumamak için önemli bir ayrıntı.
Şu an yeni filmin çekim takvimi, oyuncu kadrosu ve vizyon tarihi açıklanmış değil. Keanu Reeves’in dönüşü de doğrulanmadı. Hak görüşmelerinin filmi nasıl etkileyeceğini anlamak için Warner Bros. ile Wachowskiler arasında yeni bir anlaşma olup olmayacağına bakmak gerekiyor.
Kapak görseli: The Matrix (1999), Warner Bros. Pictures / BFI.